Overgangsklachten: Menopauze Centrum

De FeM-poli heeft een gespecialiseerd team om vrouwen te informeren over de overgang en behandeling van klachten. Er is professionele aandacht voor de vrouw en zij kan begeleiding krijgen bij het omgaan met de veranderingen die de overgang met zich meebrengt. In dit team werken de gynaecologen nauw samen met de seksuoloog NVVS en menopauze deskundigen, dat zijn verpleegkundigen of poli-assistenten met een speciale aanvullende opleiding in het adviseren bij menopauze problematiek. Zij werken onder supervisie van de gynaecologen. De FeM-poli is aangesloten bij de Werkgroep Menopauze/Dutch Menopause Society van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG).

Veranderingen bij de overgang

Rond de overgang verandert er veel in het lichaam van de vrouw als de productie van hormonen in de eierstokken afneemt. Voor het goed functioneren van veel organen is deze hormoonproductie van groot belang. Denk bijvoorbeeld aan de baarmoeder, de blaas, botten, spieren, gewrichten, de huid, slijmvliezen, bloedvaten en stofwisseling.
De gevolgen van afname van de hormoonproductie zijn verstrekkend en ruim tweederde van de vrouwen heeft daar last van. Er ontstaan klachten zoals onregelmatige menstruaties, gespannen borsten, ongewild urineverlies, pijnlijke spieren en gewrichten, en door droogheid van de vagina is het vrijen pijnlijk. Als ook de nachtrust door opvliegers en transpiratie aanvallen wordt verstoord, raakt de vrouw steeds meer vermoeid. Hoofdpijn, concentratie problemen en prikkelbaarheid zijn het gevolg. De heftigheid van de klachten varieert en dat komt deels doordat ook de hormoonproductie in de eierstokken tijdens de overgang sterk wisselt. Daarnaast is de ene vrouw gevoeliger voor hormoonwisselingen dan de andere. Sommige vrouwen kunnen de klachten heel goed opvangen terwijl anderen er onzeker door worden.
Het lichaam heeft tijd nodig om aan de veranderingen in de hormoonhuishouding te wennen. Voor de meeste vrouwen duurt de periode met klachten van de overgang 1-5 jaar, een enkeling houdt meer dan 10 jaar last. Als ernstige overgangsklachten te lang onbehandeld blijven, dan kan de algehele conditie van de vrouw achteruit gaan en lukt het bijvoorbeeld niet meer om het dagelijkse werk goed te doen. En als de overgangsklachten beginnen voor het 40e of 30e jaar kan dit met extra gezondheidsrisico’s zoals hart- en vaatziekten of botontkalking gepaard gaan. Behandeling is dan echt medisch noodzakelijk.

Menopauze spreekuur

De meeste vrouwen met overgangsklachten gaan eerst naar de huisarts. De huisarts kan de vrouw zelf begeleiden, adviseren of behandelen. Ook kan de huisarts vrouwen attenderen op de speciale voorlichtingsavonden over de overgang. De gevolgen van ernstige klachten worden soms onderschat. Er kunnen andere ziekten of problemen zijn die inschakeling van de specialist vergen. Vrouwen kunnen dan worden doorverwezen naar het Menopauze Centrum van de FeM-poli. Eerst wordt de persoonlijke situatie in kaart gebracht met behulp van een uitgebreide vragenlijst en met de vrouw besproken. De adviezen kunnen aan de hand daarvan doelgericht worden afgestemd op de individuele behoefte. De extra aandacht is al een begin van het herstel. Het tekort aan vrouwelijk hormoon kan deels aangevuld worden waardoor de overgangsklachten met 90% kunnen afnemen. De risico’s, voor- en nadelen van hormonale behandelingen komen aan bod. Ook alternatieven zoals middelen tegen hoge bloeddruk, antidepressiva en aanpassingen in leefstijl, voeding en gewicht kunnen klachten verminderen. Omdat er bij helft van de vrouwen in de overgang ook problemen op seksueel gebied bestaan kan een vervolg gesprek met de seksuoloog waardevol zijn. Eenieder krijgt advies op maat en kan een keus maken voor een behandeling die het best aansluit bij de eigen situatie.

Follow up

Is een behandeling goed ingesteld, dan kan de vrouw weer naar de 1e lijn terug met het advies om jaarlijks een controle afspraak te maken zolang de behandeling voortduurt. Wij houden graag contact om het verloop te volgen en de behandeling zo nodig bij te stellen of te adviseren wanneer de vrouw beslist om te gaan stoppen. De ernst van de klachten of complexiteit van de behandeling kan een verwijzing voor specialistische hulp en intensiever begeleiding noodzakelijk maken. In dergelijke gevallen is het altijd mogelijk dat de verwijzer rechtstreeks met de gynaecologen overlegt.

Voorlichtingsavonden

Regelmatig worden voorlichtingsavonden georganiseerd door het Menopauze team. Er zijn presentaties door professionals over de overgang en de nieuwste wetenschappelijke ontwikkelingen over behandeling van klachten. Ruime gelegenheid wordt geboden voor vragen en contact met lotgenoten. Voor bepaalde thema’s worden gastsprekers uitgenodigd. Speciale folders rond deze thema’s worden tijdens de bijeenkomsten verstrekt. Deelname is zonder kosten en de waardering door de bezoekers is goed.
U kunt zich voor de voorlichtingsavonden aanmelden via telefoon 038 – 4607074 en ontvangt dan aankondigingen voor toekomstige bijeenkomsten zodra deze bekend zijn. U vindt hieronder een overzicht van de voorlichtingsavonden vanaf de start van Menopauze Centrum FeM-poli.

Datum/Thema Sprekers
27 november 2014
Behandeling van overgangsklachten anno 2014 Symposium Hogeschool Leiden, Diverse sprekers 8,0
8 maart 2014
Internationale Vrouwendag Zwolle Lezing: Vrouwen zijn geen kleine mannen  Dr IM Pinas gynaecoloog FECSM en MCA Spigt arts psycholoog seksuoloog NVVS i.o.  Goed
okt 2013
Zorg voor Borsten,Baarmoeder,Blaas & Bekkenbodem Dr IM Pinas, Dr HR Franke, gynaecologen; mw E Luning-Winters en mw K Beverdam-Snellink bekkenfysiotherapeuten
8,2
mrt 2013
De Overgang, Hormonen, Huidproblemen en Voeding Dr IM Pinas, Dr R Kappel plastisch chirurg, mw S Timmer huidtherapeut, mw E van Dam, diëtist
7,8
okt 2012
Hormonen Hoofdpijn & Humeur Dr IM Pinas, mw P Kölling psychiater, Dr J Schagen van Leeuwen gynaecoloog
7,7
Apr 2012
Aandacht voor Osteoporose, Voeding en Seks Dr HR Franke gynaecoloog en osteoporose specialist, Mw E van Dam, diëtist, Dr PWT Beemster arts seksuoloog NVVS i.o.  8
Nov 2011
1e FeM-poli Lustrumsymposium Nascholing voor verwijzers div experts 8,3
mrt 2011
Menopauze en Stemming  Mw Dr IM Pinas, mw Drs P Kölling psychiater 8,4
okt 2010
Uw Hart na de Overgang Dr IM Pinas, Dr AHEM Maas cardioloog,
Mw A Couperus diëtist
8,4
mrt 2010
De vroege Overgang, betekenis voor Seksualiteit Dr IM Pinas, mw J vder Stege, gynaecoloog, JJ Drenth arts seksuoloog NVVS
7,8
okt 2009
De Overgang en Hormonale Migraine Dr IM Pinas/ Dr JSP vden Berg, neuroloog
8,0
april 2009
De Overgang en veel voorkomende Vulva klachten Dr IM Pinas/ mw drs E Rulo dermatoloog seksuoloog NVVS i.o.
8,2
okt 2008
De Overgang, Voeding en Alternatieve therapieën Dr IM Pinas/ mw E van Dam/mw A Kooiker apothekersassistent 8,4
dec 2007
De Overgang, Voeding en Voedingsupplementen Dr IM Pinas/ mw E van Dam/mw M Smolders, ervaringsdeskundige
7,8
mrt 2007
De Overgang en Voeding Dr IM Pinas/ mw E van Dam, diëtist
8,7
okt 2006
De Overgang algemeen Dr IM Pinas, gynaecoloog
8,4

Klik hier voor de recente publicatie over hormoontherapie bij overgangsklachten.